Kondory królewskie są hodowane w ogrodach zoologicznych stosunkowo rzadko i tylko w pojedynczych przypadkach się tu rozmnażają. Podstawową przyczyną niepowodzeń w wychowywaniu młodych jest problem z dobraniem zharmonizowanej pary oraz zapewnieniem odpowiednich warunków do gniazdowania. W Zoo Ostrava te barwnie ubarwione ptaki padlinożerne są hodowane od 1970 roku, a jednak parze hodowlanej udało się wychować pierwsze młode dopiero w 2017 roku. Od tego czasu kondory rozmnażały się już kilkakrotnie. Obecnie zajmują się swoim siódmym młodym. Chociaż opiekunowie starają się nie ingerować w proces odchowu, to ich pomoc jest czasami potrzebna, żeby zwiększyć szanse na pomyślne wychowanie pisklęcia. Pisklęta wychowane w naturalny sposób przez rodziców mają nieocenione znaczenie dla europejskiej hodowli.

Para rodzicielska kondorów królewskich została dobrana w Zoo Ostrava w 2011 roku i już w 2014 roku rozpoczęła reprodukcję. Pierwsze gniazdowanie zakończyło się jednak niepowodzeniem. Para wysiadywała jaja, ale podczas wykluwania się pisklęcia pojawiły się komplikacje. Rodzice najwyraźniej nie mieli pojęcia, jak wspomóc wyklucie się pisklęcia ze skorupki. Dlatego opiekunowie postanowili w następnych latach udzielić pomocy przy lęgach. Inkubację pozostawiają ptakom. Oboje rodzice doskonale się zmieniają w wysiadywaniu i niezawodnie ogrzewają jaja. Tuż przed wykluciem się pisklęcia opiekunowie przenoszą jaja do inkubatora, a do gniazda umieszczają podkładkę. Przez pierwsze trzy dni opiekunowie karmią pisklę (wtedy jeszcze nie ma ryzyka, że przywiąże się do człowieka), a po tym czasie wracają je do gniazda rodzicom, którzy bez wahania je przyjmują i od razu zaczynają się o nie troszczyć. Tak samo postąpiono także w tym roku. Jako że chodzi tu o ptaki bardzo płochliwe, to chowane są na stałe w zapleczu, gdzie mają spokój na gniazdowanie i późniejszą pielęgnację potomstwa.

W gnieździe brak kamery, ale na podstawie zachowania rodziców opiekunowie zakładają, że jajo zostało złożone 25 grudnia 2025 roku. Kondory są uczulone na zakłócenia, dlatego pierwsza kontrola jaja miała miejsce dopiero 9 stycznia 2026 r., kiedy oboje rodzice na chwilę opuścili gniazdo (w przeciwnym razie podczas inkubacji sumiennie się zmieniają). Jajo zostało prześwietlone i potwierdzono, że jest zapłodnione. Prawie cały okres inkubacji przebiegał w naturalny sposób pod rodzicami. Jajo zostało zabrane dopiero na kilka dni przed spodziewanym wykluciem i zastąpione podkładką. Ta metoda sprawdziła się u nas również w poprzednich latach. Pisklę zaczęło się wykluwać 15 lutego, ale potem proces ten zatrzymał się, przez co 17 lutego hodowcy musieli pomóc. Po trzech dniach od wyklucia „wykarmione” pisklę zostało podane powrotem do gniazda, gdzie zostało przyjęte przez rodziców.

9 marca przeprowadzono pierwszą kontrolę pisklęcia w gnieździe. Ważyło ono 871 g. Druga kontrola miała miejsce 27 marca. Pisklę w wieku 40 dni ważyło prawie dwa razy więcej – 1622 g. Wygląda na to, że rozwija się bardzo dobrze, a rodzice opiekują się nim już bez dodatkowej pomocy. Wiemy już również, że jest to samica. W tym roku po raz pierwszy spróbowaliśmy określić płeć w sposób nieinwazyjny (bez pobierania krwi maluchowi). Próbka do analizy DNA pochodziła z fragmentu naczynia krwionośnego po odłączeniu od pępowiny, krótko po wykluciu.
Jest to już siódme młode kondora królewskiego, które rodzice z powodzeniem wychowali. Ze strony opiekunów wymagało to pomocy przy wykluciu się pisklęcia i dokarmianiu go przez trzy dni. Ptaki same poradziły sobie z całą dalszą opieką. Aktualnie w 30 ogrodach zoologicznych zrzeszonych w Europejskim Stowarzyszeniu Ogrodów Zoologicznych i Akwariów (EAZA) hodowanych jest 70 tych amerykańskich padlinożerców. Odchów młodych wychodzi pomyślnie tylko w nielicznych z nich, w tym w Zoo w Ostrawie. Osobniki wychowane w naturalny sposób mają zatem ogromne znaczenie dla całej europejskiej hodowli. Liczebność dzikiej populacji spada, dlatego program ochrony w ogrodach zoologicznych może okazać się decydujący dla przyszłości tego gatunku na Ziemi.

Kondor królewski (Sarcoramphus papa) występuje od Ameryki Środkowej aż po północną Argentynę w Ameryce Południowej (jeszcze w XVIII wieku żył również na Florydzie). Zamieszkuje lasy deszczowe, sawanny, a także część południowoamerykańskich pamp. Żeruje głównie na padlinie większych zwierząt. Bardzo rzadko poluje również na mniejsze kręgowce. Żyje w parach, a młode pozostają z rodzicami przez całe dwa lata. Gniazduje zazwyczaj na ziemi, w dziuplach martwych drzew lub na skalnych półkach. Samica składa jedno jajo, które oboje partnerzy na zmianę wysiadują przez 50 do 58 dni. Rodzice karmią pociechę strawionym pokarmem z wola. Młode jest początkowo pokryte białym puchem, a w trakcie dorastania kilkakrotnie zmienia kolor od szarego do prawie czarnego. Wyraziste ubarwienie dorosłych ptaków uzyskuje dopiero po kilku latach życia. Majowie czcili go jako świętego ptaka.

Filmik przedstawia wyklucie się i ważenie świeżo wyklutego pisklęcia.

Powrót do aktualności